Mala to coś więcej niż tylko biżuteria

📿 Czym jest mala i kiedy powstała?

Mala (zwana również mālā, málá lub dżapa mala) to tradycyjny przedmiot używany w buddyzmie, hinduizmie, dżinizmie i sikhizmie. Jest również popularna wśród miłośników jogi. Służy do odliczania mantr i modlitw. Słowo mālā oznacza w sanskrycie wieniec lub girlandę. Tybetańczycy nazywają malę thengwa.

Wykorzystywanie koralików do liczenia znane jest już od starożytności. Maly prawdopodobnie powstały około trzech tysięcy lat temu w Indiach, skąd później, wraz z buddyzmem, rozpowszechniły się w Tybecie, Chinach, Japonii i innych krajach. Różaniec znany w chrześcijaństwie pojawił się dopiero we wczesnym średniowieczu i nie wywodzi się bezpośrednio z tradycji mali.

💎 Z jakich elementów składa się mala?

Podstawą mali jest zazwyczaj 108 koralików, choć czasami może ich być mniej. Najczęściej stosuje się zasadę, że ich liczba jest podzielna przez dziewięć (18, 27 lub 54). Nie jest to jednak regułą – do niektórych określonych praktyk stosuje się maly z inną liczbą koralików. Przy standardowych 108 koralikach w części mali dla ułatwienia liczenia wyróżnia się kolorystycznie koraliki 27., 54. i 81.

Do mali zazwyczaj dołączony jest jeden większy koralik. Nazywa się go koralikiem guru (koralikiem nauczyciela) i nie wlicza się go do całkowitej liczby koralików. W tradycji buddyjskiej symbolizuje on Buddę, Amitabhę lub Awalokiteśwarę. Może mieć formę stylizowanego, małego czortenu (stupy). Pod koralikiem guru często znajdują się na sznurkach dodatkowe koraliki, których znaczenie jest przede wszystkim dekoracyjne i symboliczne. Trzy koraliki mogą na przykład symbolizować buddyjskie Trzy Klejnoty (Budda, Dharma i Sangha).

Koraliki nawleka się na włókna naturalne, a współcześnie również syntetyczne. W niektórych malach można zauważyć drobne węzełki oddzielające poszczególne koraliki. Zwiększają one odporność sznurka na zerwanie i umożliwiają swobodne przesuwanie koralików. Mala często zakończona jest ozdobnym chwostem. Według niektórych interpretacji odprowadza on negatywną energię, według innych symbolizuje kwiat lotosu, a wraz z nim czystość i oświecenie.

🟡 Dlaczego typowa mala składa się ze 108 koralików?

Liczba 108 jest jedną z najświętszych liczb w buddyzmie, a jej symbolika obecna jest w całym świecie buddyjskim. Przykładów jest wiele. Według tradycji człowiek musi na drodze do nirwany pokonać 108 ziemskich pokus i wad, Budda Siakjamuni ma 108 imion, do wielu buddyjskich świątyń prowadzi 108 stopni, w Lankavatara sutrze bodhisattwa Mahamati zadaje Buddzie 108 pytań, a w buddyjskich świątyniach w Japonii pod koniec roku dzwon rozbrzmiewa 108 razy, symbolicznie kończąc stary rok i witając nowy.

🌳 Z czego wykonuje się malę?

Od początku maly wykonywano z różnorodnych materiałów naturalnych, takich jak drewno, a także jagody, orzechy, kości, muszle, kamienie szlachetne i półszlachetne oraz metale. Bardzo popularne są drewno sandałowe, nasiona lotosu, owoce rudrakszy z drzewa bodhi oraz nasiona tulsi. Niektóre maly wykonuje się ze szkła lub pereł. Teksty buddyjskie określają, z jakiego materiału powinna być wykonana mala przeznaczona do konkretnego obrzędu.

🧘 Do czego służy mala?

Mala jest narzędziem, które przede wszystkim ułatwia odliczanie recytowanych mantr i modlitw. Może być również pomocna w pogłębianiu medytacji poprzez skupienie uwagi na oddechu.

Ważną i sprawdzoną przez stulecia praktyką jest dżapa (w sanskrycie: szeptanie, ciche powtarzanie), polegająca na powtarzaniu imienia bóstwa lub mantry. Praktykujący siedzi w spokoju i powoli przesuwa palcami kolejne koraliki. Przy każdym z nich wypowiada – na głos lub w myślach – wybraną mantrę albo inną świętą formułę. Po dotarciu do koralika guru zatrzymuje się, ponieważ koralik ten stanowi punkt początkowy i końcowy cyklu i nie należy go przekraczać. Przy koraliku guru kończy się jeden cykl, mala zostaje odwrócona i rozpoczyna się kolejny w przeciwnym kierunku. Recytację mantr powtarza się wielokrotnie. Celem jest osiągnięcie oświecenia dla dobra wszystkich istot.

Materiał, z którego wykonana jest mala, dobiera się w zależności od celu, w jakim ma być używana. W buddyzmie tybetańskim maly dzieli się według przypisywanego im działania na wiele kategorii. Dla uproszczenia można wymienić następujące:

• Działanie oczyszczające i uspokajające:
  Do tych celów powinny służyć koraliki przezroczyste lub białe, na przykład wykonane z kryształu górskiego, muszli lub pereł. Dla wzmocnienia działania recytuje się mantry pokojowych aspektów bodhisattwów. Mają one pomagać w oczyszczaniu umysłu z negatywnych myśli i niepokojących emocji. Praktyki te zaleca się również w celu przezwyciężania chorób i negatywnej karmy.
• Działanie ochronne i transformujące:
  Odpowiednie są maly w kolorze czarnym lub ciemnym, a także maly z owoców rudrakszy oraz koralików z turkusu, kości lub niektórych metali, przede wszystkim żelaza i jego stopów. Takie maly przeznaczone są do praktyk medytacyjnych związanych z gniewnymi aspektami bóstw oraz transformacją silnych negatywnych cech i emocji, takich jak gniew i nienawiść.
• Działanie pobudzające oraz sprzyjające pomyślności i dobrobytowi:
  Do tego celu wykorzystuje się przede wszystkim maly w odcieniach żółci, wykonane ze złota, miedzi, bursztynu, a czasem również ze srebra. Według wierzeń Tybetańczyków poprawiają one warunki życia właściciela, przynoszą mu sukces, pomyślność i zasługi.
• Problemy na poziomie energetycznym i trudności z przywiązaniem:
  W radzeniu sobie z tego rodzaju trudnościami mają pomagać maly w kolorze czerwonym, szczególnie wykonane z czerwonego koralu lub karneolu. Czerwień kojarzona jest z Padmasambhawą, który według tradycji przyniósł buddyzm do Tybetu.
• Maly o uniwersalnym zastosowaniu:
  Wszechstronne zastosowanie mają maly wykonane z drewna sandałowego oraz z drewna i nasion drzewa bodhi. Nadają się one do wszelkich praktyk mantrycznych i ćwiczeń duchowych. W przypadku kamieni półszlachetnych warto zwrócić uwagę na właściwości przypisywane konkretnemu kamieniowi.

✨ Mala jako modny dodatek. Tak czy nie?

Niektórzy buddyści i jogini pozostawiają maly w miejscu, w którym medytują lub odprawiają obrzędy. Inni noszą je zawieszone na szyi, przy pasku lub owinięte wokół nadgarstka. W naturalny sposób pełnią więc również funkcję ozdoby. Faktem jest jednak, że na przestrzeni dziejów maly bywały noszone również jako typowy modny i stylowy dodatek. Można je było spotkać nawet u wysoko postawionych osób na dworze cesarskim w Chinach.

Również współcześnie maly pojawiają się jako element trendów modowych. Można je spotkać między innymi wśród miłośników stylu hippie i boho. Piękno mali wykonanej na przykład z drewna sandałowego lub kamieni półszlachetnych z pewnością docenią kobiety, które chcą podkreślić swój urok, indywidualność i elegancję.